PPA (Power Purchase Agreement – hợp đồng mua bán điện) là mô hình trong đó nhà đầu tư bỏ 100% vốn lắp điện mặt trời trên mái nhà máy, còn doanh nghiệp mua lại điện với giá thấp hơn giá EVN. Hợp đồng PPA thường kéo dài 15–20 năm. Nhà đầu tư chịu toàn bộ chi phí vận hành, sửa chữa và bảo trì trong suốt thời hạn hợp đồng.
Mức chiết khấu thực tế dao động khoảng 2–30% so với giá EVN, tùy khu vực, cấp điện áp và mức cam kết mua điện của doanh nghiệp. Bài viết này giải thích cách tính giá điện PPA, những thay đổi từ Nghị định 243/2026, điều kiện để được nhận đầu tư, quy trình triển khai và 8 điều khoản cần kiểm tra trước khi ký.
Giá điện PPA được tính thế nào?
Giá điện PPA bằng giá điện EVN mà doanh nghiệp đang trả, trừ đi một tỷ lệ chiết khấu cố định ghi trong hợp đồng. Tỷ lệ chiết khấu phụ thuộc 3 yếu tố:
- Khu vực: miền Nam có bức xạ nắng cao nhất nên hệ thống phát nhiều điện hơn, chiết khấu sâu nhất. Miền Bắc nắng ít hơn nên chiết khấu thấp hơn.
- Cấp điện áp: nhà máy đấu nối ở cấp điện áp thấp đang trả giá EVN cao hơn, nên nhận chiết khấu sâu hơn. Nhà máy đấu nối từ 110 kV trở lên nhận mức thấp nhất trong cùng khu vực.
- Mức cam kết bao tiêu (take-or-pay): doanh nghiệp cam kết mua tối thiểu một tỷ lệ sản lượng hệ thống phát ra, phổ biến 80%, 85% hoặc 90%. Cam kết càng cao, chiết khấu càng sâu.
Mức chiết khấu tham khảo 2026
| Khu vực | Cam kết 80% | Cam kết 85% | Cam kết 90% |
|---|---|---|---|
|
Miền Bắc |
2–10% | 7–15% | 12–19% |
|
Miền Trung |
11–18% |
15–22% |
20–26% |
| Miền Nam | 17–23% | 21–27% |
25–30% |
Trong mỗi ô, mức thấp áp dụng cho nhà máy đấu nối từ 110 kV trở lên, mức cao áp dụng cho nhà máy đấu nối dưới 6 kV. Theo bảng, mỗi 5 điểm phần trăm cam kết tăng thêm tương ứng khoảng 5 điểm phần trăm chiết khấu. Đây là mức tham khảo; mức chính thức được chốt sau khi khảo sát mái và phụ tải thực tế.
Khung giờ mới làm thay đổi cách so sánh giá
Từ ngày 22/04/2026, khung giờ cao điểm chuyển thành 17h30–22h30, còn giờ bình thường kéo dài 06h00–17h30. Điện mặt trời phát gần như toàn bộ trong giờ bình thường. Vì vậy, doanh nghiệp nên so giá PPA với giá EVN giờ bình thường, không so với giá bình quân trên hóa đơn.
Ví dụ tính nhanh
Một nhà máy miền Bắc đấu nối cấp 22–110 kV, chọn mức cam kết 90%, nhận chiết khấu 13%:
| Hạng mục | Giá trị (chưa VAT) |
|---|---|
| Giá EVN giờ bình thường (sản xuất, 22–110 kV) | 1.833 đ/kWh |
| Giá điện PPA (chiết khấu 13%) | ≈ 1.595 đ/kWh |
| Tiết kiệm mỗi kWh | ≈ 238 đ/kWh |
| Tiết kiệm mỗi tháng với 100.000 kWh điện mặt trời | ≈ 23,8 triệu đồng |
Doanh nghiệp cũng cần cân nhắc rủi ro của mức cam kết cao. Nếu nhà máy giảm ca hoặc nghỉ dài ngày, doanh nghiệp vẫn phải trả tiền cho phần sản lượng đã cam kết. Mức cam kết hợp lý nên dựa trên phụ tải ban ngày thấp nhất của 12 tháng gần nhất.
PPA điện mặt trời sau Nghị định 243/2026 thay đổi gì?
Nghị định 243/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 57/2025 (mua bán điện trực tiếp – DPPA) và Nghị định 58/2025 (điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ), có hiệu lực từ ngày ký 26/06/2026. Với doanh nghiệp dùng PPA, có 4 thay đổi đáng chú ý:
| Nội dung | Trước NĐ 243 | Sau NĐ 243 | Ý nghĩa với doanh nghiệp dùng PPA |
|---|---|---|---|
| Tỷ lệ điện dư được bán | Tối đa 20% | Tối đa 50%; đến hết 31/12/2030 có thể thỏa thuận cao hơn nếu lưới khu vực còn khả năng tiếp nhận | Hệ thống có thể thiết kế công suất lớn hơn mà ít lãng phí điện dư ngày nghỉ |
| Điện từ BESS | Chưa làm rõ | Điện dư gồm cả điện lưu trữ được sạc từ chính hệ thống điện mặt trời mái nhà | Gói PPA kết hợp BESS có thêm cơ sở pháp lý |
| Khách hàng tham gia DPPA | Khách hàng sản xuất | Bổ sung trung tâm dữ liệu, trạm sạc, tủ đổi pin xe điện (đấu nối từ 22 kV trở lên) | Nhiều loại hình doanh nghiệp tiếp cận được điện xanh |
| Đơn vị bán lẻ điện tại KCN, CCN | Chủ yếu nhận ủy quyền | Được tham gia trực tiếp cơ chế mua bán điện trực tiếp | Nhà máy trong KCN có thêm kênh mua điện xanh |
Doanh nghiệp cần hiểu đúng hai điểm. Mức 50% là giới hạn cho phép, không phải cam kết tự động; khả năng bán thực tế phụ thuộc cấp điện áp và khả năng tiếp nhận của lưới. Giá mua điện dư được xác định theo giá thị trường điện bình quân năm trước, khác với giá bán lẻ EVN doanh nghiệp đang trả.
📌 Xem phân tích đầy đủ tại bài Nghị định 243/2026: DPPA và điện mặt trời cho doanh nghiệp.
Doanh nghiệp nào đủ điều kiện lắp điện mặt trời theo PPA?
Nhà đầu tư PPA bỏ vốn cho hợp đồng 15–20 năm, nên nhà đầu tư chọn khách hàng theo 5 tiêu chí:
| Tiêu chí | Yêu cầu thường gặp |
|---|---|
| Loại hình | Doanh nghiệp có nhà xưởng hoặc nhà kho |
| Mái nhà | Kết cấu đảm bảo điều kiện kỹ thuật; diện tích mái từ khoảng 5.000 m² |
| Điện tiêu thụ | Tiêu thụ điện lớn và ổn định vào ban ngày |
| Đất thuê (nếu có) | Hợp đồng thuê đất còn tối thiểu 15 năm |
| Hồ sơ | Hóa đơn tiền điện và giấy tờ pháp lý đầy đủ, rõ ràng |
Nhà máy có mái nhỏ hơn hoặc thời hạn thuê đất ngắn hơn vẫn có thể lắp điện mặt trời theo mô hình tự đầu tư (EPC). Bài So sánh EPC và PPA phân tích khi nào nên chọn mô hình nào.
Hồ sơ cần chuẩn bị
Hồ sơ chia làm 2 giai đoạn. Doanh nghiệp chuẩn bị sẵn nhóm đầu sẽ rút ngắn thời gian khảo sát và báo giá.
Giai đoạn 1 – để khảo sát và báo giá:
- Hóa đơn tiền điện EVN kèm bảng kê chi tiết
- Sơ đồ nguyên lý hệ thống điện hạ thế và trung thế
- Mặt bằng bố trí trạm biến áp và tủ điện chính (MSB)
- Bản vẽ kiến trúc, kết cấu tổng thể công trình và kết cấu nhà xưởng
Giai đoạn 2 – trước khi ký hợp đồng PPA:
- Giấy phép xây dựng, biên bản nghiệm thu hoàn thành, bộ bản vẽ hoàn công
- Hồ sơ PCCC: giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế, bản vẽ thẩm duyệt, biên bản nghiệm thu và văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu
- Biên bản kiểm tra hệ thống tiếp địa chống sét năm gần nhất và bản vẽ hệ thống chống sét
- Kế hoạch bảo vệ môi trường đã được phê duyệt
- Báo cáo tài chính 3–5 năm gần nhất
- Điều lệ công ty, thông tin người đại diện (kèm giấy ủy quyền nếu người ký không phải đại diện pháp luật)
Quy trình triển khai PPA gồm những bước nào?
Quy trình triển khai PPA gồm 5 bước. Từ lúc ký hợp đồng đến khi hệ thống phát điện thường mất 45–90 ngày, tùy quy mô dự án và thủ tục pháp lý tại địa phương.
- Sàng lọc hồ sơ: đơn vị tư vấn tiếp nhận thông tin, nhà đầu tư xác nhận doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí về mái, điện tiêu thụ và pháp lý.
- Khảo sát và báo giá: kỹ sư khảo sát thực địa, lập phương án thiết kế sơ bộ và báo giá PPA với mức chiết khấu cụ thể.
- Ký hợp đồng PPA: hai bên đàm phán điều khoản và ký hợp đồng mua bán điện dài hạn.
- Thi công lắp đặt: tổng thầu EPC mua sắm thiết bị và thi công hệ thống đúng tiến độ, đảm bảo an toàn và chất lượng.
- Vận hành thương mại: hệ thống được nghiệm thu, đấu nối lưới điện, và doanh nghiệp bắt đầu nhận điện mặt trời theo giá PPA.
Hợp đồng mua bán điện PPA: 8 điều khoản cần kiểm tra trước khi ký
Hợp đồng PPA kéo dài 15–20 năm, nên một điều khoản mơ hồ có thể thành chi phí lớn về sau. ETEK Power khuyến nghị doanh nghiệp rà soát 8 điều khoản dưới đây.
1. Thời hạn và phương án khi kết thúc hợp đồng
Hợp đồng cần ghi rõ số năm và phương án khi hết hạn. Doanh nghiệp thường có hai lựa chọn: mua lại hệ thống hoặc gia hạn hợp đồng. Doanh nghiệp nên yêu cầu ghi sẵn cách tính giá mua lại và tình trạng thiết bị tối thiểu khi bàn giao.
2. Giá điện và công thức điều chỉnh
Giá PPA tính theo tỷ lệ chiết khấu trên giá EVN. Doanh nghiệp cần biết chiết khấu áp theo từng khung giờ hay một giá chung, và giá PPA thay đổi thế nào khi EVN điều chỉnh biểu giá.
3. Mức cam kết bao tiêu (take-or-pay)
Mức cam kết phổ biến là 80%, 85% hoặc 90% sản lượng. Doanh nghiệp nên đối chiếu mức cam kết với phụ tải ban ngày thực tế, đặc biệt các tháng thấp điểm đơn hàng, trước khi chọn mức cao để lấy chiết khấu sâu.
4. Điện dư và BESS theo Nghị định 243
Hợp đồng cần xác định bên nào được bán phần điện dư, doanh thu điện dư chia thế nào, và công tơ đo đếm đặt ở đâu. Nếu có BESS, phương án đo đếm phải phân biệt được điện lưới và điện mặt trời được lưu trữ.
5. Vận hành, bảo trì, bảo hiểm và trách nhiệm với mái nhà
Nhà đầu tư thường chịu toàn bộ chi phí vận hành, sửa chữa và bảo trì trong suốt hợp đồng. Doanh nghiệp cần kiểm tra ai chịu trách nhiệm khi mái dột, khi sửa mái phải tháo hệ thống, và khi xảy ra sự cố cháy nổ.
6. Chứng chỉ I-REC và quyền công bố điện xanh
Doanh nghiệp xuất khẩu cần chứng chỉ I-REC để báo cáo ESG hoặc đáp ứng yêu cầu RE100 của khách hàng. Hợp đồng phải ghi rõ chứng chỉ thuộc về bên nào.
7. Chấm dứt sớm, chuyển nhượng và thời hạn thuê đất
Nhà máy có thể di dời, bán hoặc đổi chủ trong 15–20 năm. Hợp đồng nên có bảng giá mua lại hệ thống theo từng năm và điều kiện chuyển hợp đồng cho chủ mới. Nhà máy trên đất thuê cần thời hạn thuê còn lại tối thiểu 15 năm.
8. Hình thức pháp lý và thủ tục
Tùy cấu trúc, PPA áp mái có thể ký dưới dạng mua bán điện theo kWh hoặc thuê hệ thống. Mỗi hình thức có yêu cầu riêng về giấy phép, PCCC và đấu nối. Doanh nghiệp nên để bộ phận pháp chế rà soát trước khi ký.
Bảng kiểm nhanh:
| Điều khoản | Câu hỏi cần có câu trả lời |
|---|---|
| Thời hạn | Bao nhiêu năm? Hết hạn mua lại với giá nào, hay gia hạn? |
| Giá điện | Chiết khấu bao nhiêu %, áp theo khung giờ nào? |
| Cam kết bao tiêu | 80%, 85% hay 90%? Phụ tải thấp nhất có đáp ứng không? |
| Điện dư | Ai bán, ai hưởng doanh thu, đo đếm ở đâu? |
| Vận hành, bảo trì | Ai chịu chi phí, thời gian phản hồi sự cố? |
| I-REC | Chứng chỉ thuộc bên nào? |
| Chấm dứt sớm | Giá mua lại theo từng năm? |
| Pháp lý | Mua điện hay thuê hệ thống? Ai lo thủ tục? |
Nội dung trên mang tính tham khảo tại thời điểm cập nhật, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho từng dự án.
ETEK Power là tổng thầu EPC điện mặt trời và BESS, phối hợp cùng quỹ đầu tư năng lượng tái tạo để triển khai mô hình PPA cho nhà máy. ETEK Power tư vấn ban đầu, hỗ trợ khảo sát, thu thập hồ sơ và thi công hệ thống. Doanh nghiệp chỉ cần cung cấp hóa đơn tiền điện 12 tháng gần nhất.
Nhà máy của bạn đủ điều kiện PPA và được chiết khấu bao nhiêu? Đội kỹ sư ETEK Power sẽ đánh giá mái nhà, phụ tải và so sánh PPA với tự đầu tư (EPC) trên cùng một bảng số liệu. Quý doanh nghiệp vui lòng gọi hotline 0947 137 388 hoặc gửi yêu cầu tại etekpower.vn/lien-he để nhận phương án PPA miễn phí.
Câu hỏi thường gặp về PPA điện mặt trời
PPA là gì? PPA là hợp đồng mua bán điện dài hạn. Nhà đầu tư bỏ vốn lắp điện mặt trời tại nhà máy, doanh nghiệp mua lại điện với giá thấp hơn giá EVN.
Giá điện PPA rẻ hơn EVN bao nhiêu? Mức chiết khấu tham khảo khoảng 2–30% so với giá EVN, tùy khu vực, cấp điện áp và mức cam kết bao tiêu. Nhà máy miền Bắc thường nhận khoảng 2–19%, miền Nam khoảng 17–30%.
Take-or-pay trong hợp đồng PPA là gì? Take-or-pay là cam kết mua tối thiểu một tỷ lệ sản lượng hệ thống phát ra, phổ biến 80%, 85% hoặc 90%. Cam kết càng cao thì chiết khấu càng sâu, nhưng doanh nghiệp vẫn phải trả tiền phần đã cam kết nếu dùng ít hơn.
Từ khi ký hợp đồng PPA đến khi có điện mất bao lâu? Thời gian từ ký hợp đồng đến phát điện thường là 45–90 ngày, tùy quy mô dự án và thủ tục pháp lý tại địa phương.
Hết hợp đồng PPA thì hệ thống thuộc về ai? Khi hết hợp đồng, doanh nghiệp thường có thể mua lại hệ thống hoặc gia hạn hợp đồng theo thỏa thuận. Cách tính giá mua lại nên được ghi rõ ngay từ khi ký.
