Bán hơi công nghiệp là mô hình trong đó Etek Power đầu tư, vận hành lò hơi và cung cấp hơi cho nhà máy; nhà máy chỉ trả tiền theo số tấn hơi đo được trên đồng hồ. Nhà máy không phải bỏ vốn xây lò, không phải nuôi đội vận hành ba ca và không phải lo kiểm định, khí thải, tro xỉ.
Trang này giải thích cách mô hình bán hơi vận hành, giá hơi được tính từ những thành phần nào, khi nào mua hơi có lợi hơn tự đầu tư lò, và những điều khoản hai bên cần thống nhất trước khi ký.
Bán hơi công nghiệp là gì?
Bán hơi công nghiệp (còn gọi là dịch vụ cung cấp hơi, mua hơi nước) là hình thức nhà máy mua hơi như mua điện hoặc nước. Đơn vị cung cấp sở hữu và vận hành lò, chịu trách nhiệm nhiên liệu, an toàn và môi trường. Nhà máy nhận hơi đúng áp suất, nhiệt độ đã thống nhất và thanh toán theo sản lượng thực dùng.
Mô hình này còn được gọi là BOO (xây dựng – sở hữu – vận hành), vì đơn vị cung cấp vừa đầu tư vừa giữ quyền sở hữu và vận hành lò suốt thời hạn hợp đồng.
Mua hơi, thuê lò và tự đầu tư khác nhau thế nào?
| Tiêu chí | Tự đầu tư lò hơi | Thuê lò hơi | Mua hơi theo tấn |
|---|---|---|---|
| Vốn ban đầu | Nhà máy bỏ toàn bộ | Thấp, trả tiền thuê cố định | Không |
| Nhiên liệu | Nhà máy tự mua | Nhà máy tự mua | Đơn vị cung cấp lo, tính vào giá hơi |
| Đội vận hành | Nhà máy tuyển | Thường nhà máy tự vận hành | Đơn vị cung cấp lo |
| Kiểm định, khí thải, tro xỉ | Nhà máy chịu | Tùy hợp đồng | Đơn vị cung cấp chịu |
| Trả tiền theo | – | Tháng, dù dùng nhiều hay ít | Tấn hơi thực dùng |
| Rủi ro sự cố lò | Nhà máy gánh | Chia sẻ | Đơn vị cung cấp gánh, có cam kết cấp hơi |
| Tài sản lò | Của nhà máy | Của bên cho thuê | Của đơn vị cung cấp |
Mô hình bán hơi của Etek Power vận hành thế nào?
- Etek Power đầu tư hệ thống lò hơi đặt trong khuôn viên hoặc gần nhà máy, công nghệ và nhiên liệu chọn theo nhu cầu hơi và nguồn nhiên liệu tại địa phương.
- Etek Power mua nhiên liệu và vận hành lò 24/7 bằng đội ngũ của mình, gồm cả bảo dưỡng, kiểm định, xử lý khí thải và tro xỉ.
- Hơi được dẫn vào nhà máy qua đường ống, đi qua đồng hồ đo lưu lượng hơi đặt tại điểm giao nhận.
- Hai bên chốt số đồng hồ định kỳ, nhà máy thanh toán theo sản lượng hơi thực tế và đơn giá trong hợp đồng.
Nhà máy chỉ cần cung cấp mặt bằng đặt lò (nếu lò đặt trong khuôn viên), điểm đấu nối nước và điện, và thông tin nhu cầu hơi theo ca.

Giá hơi công nghiệp được tính thế nào?
Giá mỗi tấn hơi thường gồm hai phần: phần cố định để thu hồi vốn và vận hành lò, phần biến đổi theo giá nhiên liệu. Cách tách này giúp nhà máy biết rõ mình đang trả cho cái gì và giá sẽ thay đổi ra sao khi nhiên liệu lên xuống.
Giá hơi = Phần cố định + Phần nhiên liệu
| Thành phần | Gồm những gì | Cách thay đổi |
|---|---|---|
| Phần cố định | Khấu hao lò và đường ống, nhân công vận hành, bảo dưỡng, kiểm định, xử lý môi trường, quản lý | Cố định hoặc điều chỉnh theo lịch đã thống nhất |
| Phần nhiên liệu | Định mức nhiên liệu cho 1 tấn hơi × giá nhiên liệu, cộng điện, nước, hóa chất | Điều chỉnh theo giá nhiên liệu thực tế bằng công thức ghi trong hợp đồng |
Định mức nhiên liệu phụ thuộc nhiệt trị nhiên liệu và hiệu suất lò. Ví dụ với số liệu giả định: hơi bão hòa 10 bar, nước cấp 80 °C, vỏ cây nhiệt trị 12.500 kJ/kg, lò đạt hiệu suất 80% thì cần khoảng 240 kg vỏ cây cho mỗi tấn hơi. Cách tính chi tiết có trong bài lò hơi công nghiệp.
So sánh đúng: chi phí thật của 1 tấn hơi tự sản xuất
Nhiều nhà máy chỉ so giá mua hơi với tiền nhiên liệu, nên thấy mua hơi đắt. Chi phí thật của hơi tự sản xuất phải cộng đủ các khoản sau:
- Nhiên liệu, điện cho quạt và bơm, nước và hóa chất xử lý nước.
- Lương đội vận hành ba ca và chi phí đào tạo, huấn luyện an toàn.
- Bảo dưỡng, thay ghi, vật liệu chịu lửa, phụ tùng.
- Kiểm định an toàn, quan trắc khí thải, xử lý tro xỉ.
- Khấu hao lò và chi phí vốn (lãi vay hoặc cơ hội đầu tư vào sản xuất chính).
- Thiệt hại khi lò dừng ngoài kế hoạch.
Etek Power lập bảng so sánh hai phương án trên cùng số liệu của nhà máy, để chủ đầu tư thấy rõ phương án nào rẻ hơn trong 10 năm.

Lợi ích khi nhà máy mua hơi
| Lợi ích | Ý nghĩa với nhà máy |
|---|---|
| Không bỏ vốn xây lò | Dồn vốn cho dây chuyền sản xuất, mở rộng công suất |
| Không nuôi đội vận hành lò | Bớt một đầu mối nhân sự ba ca, bớt rủi ro an toàn lao động |
| Chi phí hơi rõ ràng, dự báo được | Trả theo tấn hơi, dễ phân bổ vào giá thành sản phẩm |
| Chuyển rủi ro kỹ thuật | Kiểm định, khí thải, tro xỉ, sự cố lò do đơn vị cung cấp chịu |
| Dùng hơi xanh từ sinh khối | Giảm phát thải so với lò đốt than hoặc dầu, hỗ trợ báo cáo ESG và yêu cầu của nhãn hàng xuất khẩu |
Nhà máy nào nên cân nhắc mua hơi?
- Nhà máy mới trong khu công nghiệp muốn đưa dây chuyền vào chạy nhanh mà không phải làm thêm dự án lò hơi.
- Nhà máy có lò cũ sắp hết tuổi thọ hoặc khó đạt QCVN 19:2024/BTNMT (cơ sở cũ phải áp dụng từ 01/01/2032).
- Nhà máy xuất khẩu đang được nhãn hàng yêu cầu giảm phát thải và muốn chuyển từ than, dầu sang hơi sinh khối.
- Doanh nghiệp muốn tập trung vốn cho sản xuất chính thay vì tài sản phụ trợ.
Bán hơi theo ngành
| Ngành | Hơi dùng cho | Điểm cần thống nhất |
|---|---|---|
| Dệt nhuộm, sợi | Máy nhuộm, hoàn tất, sấy | Phụ tải dao động mạnh theo mẻ nhuộm, cần cam kết áp suất ổn định |
| Thực phẩm, đồ uống | Nấu, tiệt trùng, cô đặc | Chất lượng hơi sạch, lịch cấp hơi theo ca |
| Giấy, bao bì | Sấy giấy, nấu bột | Lưu lượng lớn, chạy liên tục; có thể tận dụng phế phẩm làm nhiên liệu |
| Cao su, gỗ, nông sản | Sấy, hấp | Theo mùa vụ, cần thống nhất sản lượng theo tháng |
Nhà hơi trung tâm cho khu công nghiệp
Trong một số khu công nghiệp, một đơn vị năng lượng xây nhà hơi tập trung và cấp hơi qua đường ống cho nhiều nhà máy. Mô hình này giúp các doanh nghiệp trong KCN không phải xây lò riêng, đồng thời gom phát thải về một điểm được xử lý và giám sát tốt hơn.
Etek Power đang làm tổng thầu EPC lò hơi số 2 công suất 90 tấn/giờ kèm tua-bin 20 MW cho Công ty TNHH Năng lượng Hải Hà Việt Nam – đơn vị sản xuất, phân phối điện và hơi nước cho KCN Hải Hà (Quảng Ninh). Phạm vi gồm cả hệ thống đường ống hơi cao áp nối tới hệ thống phân phối hơi trong khu công nghiệp.
Quy trình triển khai dịch vụ bán hơi
- Tiếp nhận nhu cầu: nhà máy cung cấp lượng hơi theo ca, áp suất, nhiệt độ cần dùng và chi phí hơi hiện tại (nếu đang có lò).
- Khảo sát hiện trường: kỹ sư Etek Power đo phụ tải hơi thực tế, kiểm tra vị trí đặt lò, tuyến ống và nguồn nhiên liệu tại địa phương.
- Đề xuất phương án và bảng so sánh chi phí: công nghệ lò, nhiên liệu, công thức giá hơi, so với phương án nhà máy tự đầu tư.
- Ký hợp đồng mua bán hơi: thống nhất thông số hơi, sản lượng, giá, đo đếm, thời hạn và trách nhiệm hai bên.
- Đầu tư, lắp đặt, kiểm định: Etek Power xây dựng lò, đường ống, đồng hồ đo; lò được kiểm định an toàn trước khi cấp hơi.
- Cấp hơi và vận hành: Etek Power vận hành 24/7, báo cáo sản lượng định kỳ và xử lý mọi vấn đề kỹ thuật phía lò.
Điều khoản cần thống nhất trong hợp đồng mua bán hơi
Hợp đồng mua bán hơi thường kéo dài nhiều năm để đơn vị cung cấp thu hồi vốn đầu tư lò. Vì vậy, hai bên nên thống nhất rõ các điều khoản sau ngay từ đầu.
| Điều khoản | Nội dung cần thống nhất |
|---|---|
| Thông số hơi | Áp suất, nhiệt độ, hơi bão hòa hay quá nhiệt, tại điểm giao nhận nào |
| Sản lượng | Sản lượng cam kết theo tháng, lưu lượng tối đa theo giờ, cách xử lý khi dùng ít hơn cam kết |
| Công thức giá | Phần cố định, phần nhiên liệu, chỉ số và chu kỳ điều chỉnh giá |
| Đo đếm | Loại đồng hồ, vị trí, chu kỳ hiệu chuẩn, cách xử lý khi đồng hồ lỗi |
| Cam kết cấp hơi | Tỷ lệ thời gian cấp hơi ổn định, lịch dừng bảo dưỡng, bồi thường khi gián đoạn |
| Thời hạn và kết thúc | Thời hạn hợp đồng, điều kiện chấm dứt sớm, xử lý tài sản lò khi hết hạn |
| Trách nhiệm pháp lý | Kiểm định, giấy phép môi trường, an toàn phòng cháy, bảo hiểm tài sản |
Bảng này là gợi ý chung; hai bên nên để bộ phận pháp chế rà soát hợp đồng cụ thể trước khi ký.

Vì sao chọn Etek Power cung cấp hơi?
Một đơn vị bán hơi chỉ đáng tin khi tự thiết kế, thi công và vận hành được lò ở nhiều công suất. Etek Power, thành viên Tân Phát ETEK Group với 27 năm hoạt động, đã triển khai lò hơi từ 8 đến 90 tấn/giờ cho nhiều ngành:
| Dự án | Công suất | Công nghệ / nhiên liệu |
|---|---|---|
| Năng lượng Hải Hà – KCN Hải Hà | 90 tấn/giờ + tua-bin 20 MW | Lò áp suất cao 9,8 MPa, 540 °C |
| Top Textiles – Nam Định | 3 × 35 tấn/giờ | Tầng sôi tuần hoàn |
| Giấy An Hòa – Tuyên Quang | 50 tấn/giờ | CFB đốt dăm gỗ, bùn giấy |
| Giấy Bãi Bằng | 20 tấn/giờ | CFB đốt sinh khối |
| Long Vương – Hải Phòng | 8 tấn/giờ | Đốt gas LPG |
Nhờ kinh nghiệm tổng thầu trên, Etek Power tự chọn được công nghệ và nhiên liệu rẻ nhất cho từng nhà máy, vận hành và bảo dưỡng lò bằng đội ngũ của mình. Thông tin về các dòng lò có tại trang lò hơi công nghiệp và lò hơi công suất lớn.
Câu hỏi thường gặp về dịch vụ bán hơi
Bán hơi công nghiệp khác gì cho thuê lò hơi?
Khi thuê lò, nhà máy trả tiền thuê cố định và thường vẫn tự mua nhiên liệu, tự vận hành. Khi mua hơi, đơn vị cung cấp lo toàn bộ lò, nhiên liệu, vận hành, nhà máy chỉ trả tiền theo số tấn hơi thực dùng.
Giá hơi công nghiệp bao nhiêu tiền một tấn?
Giá hơi phụ thuộc sản lượng, thông số hơi, loại nhiên liệu và giá nhiên liệu tại khu vực, nên mỗi nhà máy có một mức giá riêng. Giá gồm phần cố định và phần nhiên liệu; Etek Power đưa công thức giá cụ thể sau khi khảo sát.
Nhà máy cần bao nhiêu hơi thì nên mua hơi?
Mô hình mua hơi phù hợp nhất với nhà máy dùng hơi ổn định, chạy nhiều ca trong năm. Nhà máy dùng rất ít hơi hoặc chỉ chạy theo mùa nên để Etek Power so sánh với phương án lò nhỏ tự vận hành trước khi quyết định.
Lò hơi đặt ở đâu?
Lò có thể đặt trong khuôn viên nhà máy hoặc tại nhà hơi tập trung gần đó, rồi dẫn hơi bằng đường ống. Vị trí được chọn sau khảo sát, cân nhắc mặt bằng, chiều dài đường ống và đường vận chuyển nhiên liệu.
Sản lượng hơi được đo thế nào?
Sản lượng hơi được đo bằng đồng hồ lưu lượng hơi đặt tại điểm giao nhận. Hai bên cùng chốt số định kỳ, và đồng hồ được hiệu chuẩn theo chu kỳ ghi trong hợp đồng.
Nếu lò gặp sự cố thì nhà máy có bị mất hơi không?
Trách nhiệm duy trì cấp hơi thuộc về đơn vị cung cấp. Hợp đồng sẽ quy định tỷ lệ cấp hơi ổn định, lịch dừng bảo dưỡng thông báo trước và mức bồi thường nếu gián đoạn.
Nhà máy đang có lò cũ thì chuyển sang mua hơi được không?
Được. Etek Power sẽ đánh giá lò hiện tại, so sánh chi phí tiếp tục vận hành lò cũ với chi phí mua hơi, và đề xuất lộ trình chuyển đổi để sản xuất không bị gián đoạn.
Hơi từ sinh khối có giúp nhà máy giảm phát thải không?
Có. Thay than hoặc dầu bằng nhiên liệu sinh khối như vỏ cây, dăm gỗ, trấu giúp giảm phát thải khí nhà kính từ khâu sản xuất hơi. Đây là lợi thế cho nhà máy cần báo cáo ESG hoặc đáp ứng yêu cầu của nhãn hàng xuất khẩu.
Nhận bảng so sánh chi phí mua hơi và tự đầu tư lò
Etek Power sẽ khảo sát nhu cầu hơi và lập bảng so sánh chi phí 10 năm giữa hai phương án trên cùng số liệu của nhà máy anh/chị. Anh/chị chỉ cần cho biết lượng hơi đang dùng, áp suất cần thiết và loại nhiên liệu hiện tại.
Doanh nghiệp quan tâm dịch vụ bán hơi công nghiệp vui lòng gọi hotline 0947 137 388 hoặc để lại thông tin tại etekpower.vn để được kỹ sư Etek Power liên hệ.

