RE100 là sáng kiến toàn cầu, trong đó các tập đoàn lớn cam kết dùng 100% điện tái tạo cho toàn bộ hoạt động muộn nhất vào năm 2050. Sáng kiến do tổ chức Climate Group điều phối cùng CDP, khởi động từ năm 2014. Hiện RE100 có hơn 450 thành viên, trong đó có Apple, Google, Samsung và Nike.
Nhà máy tại Việt Nam hiếm khi tự là thành viên RE100, nhưng khách hàng của nhà máy thường là thành viên. Khi một tập đoàn cam kết RE100, tập đoàn đó yêu cầu nhà cung cấp chứng minh tỷ lệ điện sạch. Áp lực vì vậy đi thẳng xuống từng nhà máy trong chuỗi cung ứng.
Bài viết này giải thích RE100 yêu cầu gì, những cách nào được RE100 công nhận tại Việt Nam, và lộ trình 5 bước để nhà máy FDI đi từ 0% đến tỷ lệ điện sạch khách hàng yêu cầu.
RE100 yêu cầu doanh nghiệp cam kết những gì?
Thành viên RE100 phải công khai cam kết đạt 100% điện tái tạo muộn nhất năm 2050, kèm hai mốc trung gian: 60% vào năm 2030 và 90% vào năm 2040. Thành viên báo cáo tiến độ hằng năm qua nền tảng CDP.
RE100 chủ yếu nhắm đến doanh nghiệp tiêu thụ trên 100 GWh điện mỗi năm. Nguồn điện được công nhận gồm điện mặt trời, điện gió, thủy điện bền vững, địa nhiệt và sinh khối đạt tiêu chí bền vững. Điện hạt nhân không được tính.
Tiêu chí kỹ thuật RE100 phiên bản 2025 thay đổi gì?
RE100 công bố bộ tiêu chí kỹ thuật mới ngày 25/03/2025, áp dụng từ kỳ báo cáo năm 2025. Có 3 thay đổi doanh nghiệp tại Việt Nam cần biết:
- Quy tắc 15 năm: ít nhất 85% lượng điện tái tạo phải đến từ nhà máy vận hành hoặc cải tạo trong vòng 15 năm. Với báo cáo năm 2025, nhà máy điện phải xây từ ngày 01/01/2010 trở đi.
- Điện tự sản xuất được miễn quy tắc 15 năm: điện tự sản xuất và hợp đồng PPA vật lý với dự án đặt tại chỗ (hoặc nối bằng đường dây riêng) không bị giới hạn tuổi nhà máy. Đây là lợi thế lớn của điện mặt trời áp mái.
- Chứng chỉ phải được hủy (retire) hợp lệ: dù mua PPA hay mua chứng chỉ riêng lẻ, doanh nghiệp vẫn cần giấy xác nhận hủy chứng chỉ tại quốc gia tiêu thụ điện. Không có giấy xác nhận thì không được tính.
Hệ quả trực tiếp tại Việt Nam: nhiều chứng chỉ I-REC giá rẻ được chào bán từ thủy điện cũ không còn đáp ứng tiêu chí RE100.
Vì sao nhà máy tại Việt Nam chịu áp lực RE100?
Nhà máy tại Việt Nam chịu áp lực RE100 vì khách hàng của nhà máy phải báo cáo phát thải của cả chuỗi cung ứng. Các cam kết RE100 của Samsung, Apple, Intel và nhiều tập đoàn đa quốc gia đang tạo sức ép ngày càng lớn lên các nhà cung cấp trong khu công nghiệp.
Áp lực này thể hiện qua 3 điểm:
- Đơn hàng gắn với tỷ lệ điện sạch: khách hàng yêu cầu nhà cung cấp chứng minh tỷ lệ điện tái tạo và lộ trình tăng dần qua từng năm.
- Chọn khu công nghiệp theo hạ tầng xanh: khoảng 80% doanh nghiệp FDI ưu tiên khu công nghiệp có hạ tầng năng lượng xanh.
- Cộng hưởng với CBAM: nhà máy xuất khẩu thép, nhôm, xi măng sang EU còn chịu thêm cơ chế CBAM. Điện sạch giúp giảm phát thải gián tiếp trong báo cáo của cả hai yêu cầu.
Các nhà máy FDI ngành điện tử thường chịu áp lực sớm nhất, vì phần lớn khách hàng lớn của ngành này đã là thành viên RE100.
Nhà máy ở Việt Nam đạt RE100 bằng những cách nào?
Nhà máy tại Việt Nam có 4 cách chính để tăng tỷ lệ điện tái tạo theo tiêu chí RE100. Mỗi cách khác nhau về vốn, tốc độ triển khai và mức độ bị ràng buộc bởi quy tắc 15 năm.
| Cách | Bản chất | Quy tắc 15 năm | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|---|---|
| Tự đầu tư điện mặt trời áp mái nhà máy (EPC) | Doanh nghiệp sở hữu hệ thống, tự sản xuất điện | Được miễn | Giảm tiền điện, toàn quyền sở hữu điện xanh | Cần vốn đầu tư ban đầu; sản lượng giới hạn theo diện tích mái |
| PPA áp mái | Nhà đầu tư bỏ vốn lắp trên mái, nhà máy mua lại điện | Được miễn (PPA vật lý tại chỗ) | Không bỏ vốn, giá điện thấp hơn lưới | Hợp đồng dài hạn; phải ghi rõ bên nào giữ chứng chỉ I-REC |
| DPPA | Mua điện trực tiếp từ dự án điện gió, điện mặt trời ngoài nhà máy | Áp dụng (chọn dự án mới) | Bù phần điện vượt khả năng của mái nhà | Chỉ khách hàng tiêu thụ lớn đủ điều kiện; chi phí truyền tải còn là điểm nghẽn |
| Mua chứng chỉ I-REC | Mua thuộc tính điện xanh, tách khỏi điện năng | Áp dụng | Nhanh nhất, đáp ứng được trong vòng 12 tháng | Không giảm tiền điện; phải đúng nguồn, đúng năm, có xác nhận hủy |
Về DPPA: quy định hiện hành yêu cầu doanh nghiệp tiêu thụ tối thiểu 200.000 kWh mỗi tháng mới được tham gia. Tại KCN DEEP C Hải Phòng, chỉ 29 trên hơn 180 doanh nghiệp đủ điều kiện.
Thứ tự hợp lý cho đa số nhà máy: điện mặt trời áp mái (tự đầu tư hoặc PPA) làm nền, vì không bị quy tắc 15 năm và giảm được tiền điện. DPPA bù phần còn thiếu nếu nhà máy đủ điều kiện. I-REC dùng để lấp khoảng trống ngắn hạn.
Lộ trình 5 bước để nhà máy FDI đạt RE100
Nhà máy FDI nên đi theo lộ trình 5 bước, lấy điện mặt trời áp mái làm nền rồi mới bù phần còn thiếu bằng DPPA hoặc I-REC.
Bước 1 – Đo nền tiêu thụ và yêu cầu của khách hàng. Doanh nghiệp tổng hợp hóa đơn điện 12 tháng gần nhất. Doanh nghiệp cũng cần hỏi khách hàng tỷ lệ điện sạch tối thiểu và mốc thời gian phải đạt.
Bước 2 – Khảo sát mái và mô phỏng sản lượng. Đơn vị EPC đánh giá diện tích và kết cấu mái, rồi mô phỏng sản lượng điện mặt trời theo từng tháng. Kết quả cho biết điện mặt trời áp mái đáp ứng được bao nhiêu phần trăm tổng điện tiêu thụ.
Bước 3 – Lắp điện mặt trời áp mái theo EPC hoặc PPA. Doanh nghiệp có vốn nên cân nhắc tự đầu tư, dựa trên thời gian hoàn vốn thực tế. Doanh nghiệp muốn giữ vốn cho sản xuất có thể chọn PPA. Bài so sánh EPC và PPA phân tích chi tiết hai mô hình.
Bước 4 – Kết hợp BESS để dùng tối đa điện mặt trời. Nhà máy nghỉ cuối tuần thường dư điện mặt trời buổi trưa. Khi kết hợp BESS, phần điện dư được lưu lại và dùng vào giờ cao điểm. Từ ngày 26/06/2026, Nghị định 243/2026/NĐ-CP còn cho phép bán tối đa 50% sản lượng điện dư.
Bước 5 – Bù phần còn thiếu và báo cáo. Phần tỷ lệ mái nhà không đáp ứng được, doanh nghiệp bù bằng DPPA (nếu đủ điều kiện) hoặc I-REC hợp lệ. Mọi nguồn đều cần số liệu đo đếm và giấy xác nhận hủy chứng chỉ để báo cáo cho khách hàng.
Etek Power hỗ trợ lộ trình RE100 như thế nào?
ETEK Power đồng hành ở bước 2, 3 và 4 của lộ trình: khảo sát mái, lắp điện mặt trời áp mái và tích hợp BESS. ETEK Power là tổng thầu EPC điện mặt trời và BESS cho nhà máy, khu công nghiệp.
Doanh nghiệp muốn tự đầu tư nhận phương án EPC trọn gói. Doanh nghiệp muốn giữ vốn có thể chọn mô hình PPA cùng quỹ Nami Energy, trong đó ETEK Power là tổng thầu kỹ thuật.
Nhà máy của bạn đang nhận yêu cầu điện sạch từ khách hàng? Quý doanh nghiệp chỉ cần gửi hóa đơn tiền điện 12 tháng gần nhất. Đội kỹ sư ETEK Power sẽ tính tỷ lệ điện sạch mà mái nhà máy đáp ứng được và so sánh EPC với PPA trên cùng một bảng số liệu. Quý doanh nghiệp vui lòng gọi hotline 0947 137 388 hoặc gửi yêu cầu tại etekpower.vn/lien-he để nhận tư vấn miễn phí.
Câu hỏi thường gặp về RE100
RE100 là gì?
RE100 là sáng kiến toàn cầu, trong đó các tập đoàn cam kết dùng 100% điện tái tạo muộn nhất vào năm 2050. Sáng kiến do Climate Group điều phối cùng CDP.
Doanh nghiệp nhỏ có tham gia RE100 được không?
RE100 chủ yếu nhận doanh nghiệp tiêu thụ trên 100 GWh điện mỗi năm. Phần lớn nhà máy tại Việt Nam không tự tham gia RE100, mà đáp ứng yêu cầu điện sạch của khách hàng là thành viên RE100.
Mốc trung gian của RE100 là gì?
Thành viên RE100 hướng tới 60% điện tái tạo vào năm 2030, 90% vào năm 2040 và 100% muộn nhất vào năm 2050.
Điện mặt trời áp mái có được tính cho RE100 không?
Có. Điện mặt trời áp mái tự sản xuất và PPA vật lý tại chỗ được RE100 công nhận, và được miễn quy tắc giới hạn tuổi nhà máy 15 năm.
I-REC có đủ để đáp ứng RE100 không?
I-REC được RE100 công nhận nếu đúng nguồn, đúng năm sản xuất, nhà máy điện không quá 15 năm tuổi và có giấy xác nhận hủy chứng chỉ. Nhiều I-REC giá rẻ từ thủy điện cũ không đạt các điều kiện này.
