Lưu trữ thẻ: thay ghi lò hơi

Ghi lò hơi: Phân loại, vật liệu, dấu hiệu cần thay

lò hơi ghi xích

Ghi lò hơi là mặt đỡ nhiên liệu rắn trong buồng đốt, đồng thời là nơi gió cấp 1 đi qua để đốt cháy nhiên liệu. Ghi làm việc sát ngọn lửa nên là chi tiết hao mòn nhiều nhất của lò kiểu ghi; ghi hỏng làm lò tốn nhiên liệu, tụt áp và phải dừng để sửa.

Bài viết này giúp trưởng ca và phòng kỹ thuật nhận diện đúng loại ghi đang dùng, hiểu vì sao ghi cong vênh hay nứt gãy, và quyết định khi nào nên sửa, khi nào nên thay hoặc nâng cấp buồng đốt.

Ghi lò hơi là gì?

Ghi lò hơi (còn gọi là ghi nồi hơi, mặt ghi, thanh ghi) là bộ phận bằng gang hoặc thép chịu nhiệt nằm ở đáy buồng đốt của lò đốt nhiên liệu rắn. Ghi gồm nhiều thanh hoặc tấm ghép lại, giữa các thanh có khe hoặc lỗ để gió đi lên.

Ghi lò hơi có bốn chức năng:

  • Đỡ lớp nhiên liệu đang cháy với độ dày đều.
  • Phân phối gió cấp 1 từ dưới lên để nhiên liệu cháy kiệt.
  • Đưa xỉ ra khỏi buồng đốt, thủ công (ghi tĩnh) hoặc tự động (ghi xích, ghi lật, ghi đẩy).
  • Tự làm mát bằng gió: gió đi qua khe ghi vừa cấp oxy vừa giữ ghi không bị quá nhiệt.

Lò hơi tầng sôi không dùng ghi đốt kiểu này. Đáy lò tầng sôi là ghi phân phối gió gắn các chụp gió (còn gọi là ghi nấm), nhiên liệu cháy trong lớp cát sôi phía trên. Cách lò tầng sôi hoạt động có trong bài lò hơi tầng sôi.

Lắp đặt lò hơi ghi xích 25 tấn/giờ
Lắp đặt lò hơi ghi xích 25 tấn/giờ

Vật liệu làm ghi lò hơi

Vật liệu ghi quyết định ghi chịu được nhiệt độ bao nhiêu và bền trong bao lâu. Bảng dưới tóm tắt các nhóm vật liệu thường gặp trên thị trường.

Nhóm vật liệu Mác thường gặp Đặc điểm Phù hợp
Gang xám HT200 Rẻ, dễ đúc; chịu nhiệt và chịu sốc nhiệt kém Lò nhỏ, nhiệt độ mặt ghi thấp
Gang chịu nhiệt hợp kim crom RTCr16 Bền nhiệt cao hơn gang xám rõ rệt, giá cao hơn Ghi xích, ghi nghiêng, vùng cháy mạnh
Gang chịu nhiệt hợp kim silic RTSi5 Chống oxy hóa và ăn mòn tro tốt Nhiên liệu nhiều lưu huỳnh, tro ăn mòn
Thép không gỉ chịu nhiệt 310S Bền nhất, giá cao nhất Chụp gió lò tầng sôi, vị trí nhiệt độ cao

Ghi rẻ hơn chưa chắc đã kinh tế hơn. Nhà máy nên tính chi phí theo năm: giá ghi chia cho tuổi thọ thực tế, cộng chi phí dừng lò mỗi lần thay.

Lò hơi tầng sôi 50 tấn/giờ đốt dăm gỗ và bùn giấy tại Giấy An Hòa
Lò CFB 50 tấn/giờ tại Giấy An Hòa, Tuyên Quan

Các loại ghi lò hơi

Ghi lò hơi được phân loại theo cách mặt ghi chuyển động. Loại ghi quyết định lò đốt được nhiên liệu nào, công suất tới đâu và cần bao nhiêu người vận hành.

Loại ghi Cách hoạt động Nhiên liệu phù hợp Quy mô lò Điểm cần lưu ý
Ghi tĩnh (ghi phẳng) Mặt ghi đứng yên, cấp nhiên liệu và cào xỉ bằng tay Củi, than cục Nhỏ Rẻ, dễ làm; tốn nhân công, hiệu suất thấp hơn
Ghi nghiêng (ghi bậc thang) Mặt ghi dốc, nhiên liệu trượt dần xuống và cháy theo từng vùng Củi vụn, trấu, vỏ cây, sinh khối ẩm Nhỏ – vừa Đốt tốt nhiên liệu ẩm; cần vệ sinh khe ghi định kỳ
Ghi xích (ghi vảy cá) Mặt ghi là băng xích chuyển động chậm, tự cấp nhiên liệu và đổ xỉ ở cuối Than cám, than cục nhỏ, sinh khối kích thước đều Vừa Tự động, ổn định; kén kích thước nhiên liệu, chi phí thay cao
Ghi đẩy, ghi lật Các hàng ghi chuyển động tới lui hoặc lật theo chu kỳ để đảo và đẩy nhiên liệu Sinh khối ẩm, nhiên liệu không đồng đều Vừa Xử lý tốt nhiên liệu khó; cơ cấu truyền động phức tạp hơn
Ghi phân phối gió (chụp gió, ghi nấm) Không đốt trên ghi; ghi chia gió đều để làm sôi lớp cát Mọi nhiên liệu của lò tầng sôi Vừa – lớn Chụp gió dễ tắc hoặc mòn, cần kiểm tra mỗi đợt dừng lò

Ghi tĩnh

Ghi tĩnh là các thanh gang đặt cố định trong buồng đốt. Người vận hành cấp nhiên liệu qua cửa lò và cào xỉ định kỳ. Loại ghi này phù hợp lò nhỏ cần ít hơi; xem thêm tại trang lò hơi ghi tĩnh.

Ghi nghiêng

Ghi nghiêng chia buồng đốt thành vùng sấy, vùng cháy và vùng cháy kiệt theo chiều dốc. Nhiên liệu ẩm được sấy khô ở phần trên trước khi xuống vùng cháy, nên lò đốt ổn định cả với vỏ cây, trấu, củi vụn. Chi tiết tại trang lò hơi ghi nghiêng.

Ghi xích

Ghi xích ghép từ nhiều mắt ghi như vảy cá trên một băng xích, chạy chậm từ đầu cấp liệu tới cuối lò. Tốc độ xích điều chỉnh được theo phụ tải, nên lò ghi xích vận hành tự động và ổn định ở công suất vừa. Etek Power đã làm lò hơi ghi xích 2 × 20 tấn/giờ đốt than cho Giấy Việt Trì và 25 tấn/giờ cho Zhejiang Jilahoo.

Ghi đẩy và ghi lật

Ghi đẩy có các hàng ghi cố định xen kẽ hàng ghi chuyển động tới lui, liên tục đảo và đẩy lớp nhiên liệu. Ghi lật nghiêng từng tấm ghi theo chu kỳ để đổ xỉ. Hai loại này thường được dùng cho sinh khối ẩm hoặc nhiên liệu không đồng đều mà ghi xích khó đốt.

lò hơi ghi xích
lò hơi ghi xích

Hư hỏng thường gặp của ghi lò hơi và nguyên nhân

Phần lớn ghi hỏng sớm không phải do vật liệu kém mà do cách vận hành. Nếu chỉ thay ghi mới mà không sửa nguyên nhân, ghi mới sẽ hỏng lại theo đúng cách cũ.

Hiện tượng Nguyên nhân thường gặp Cách khắc phục
Ghi cong vênh, cháy đầu ghi Lớp nhiên liệu quá mỏng, ghi “trần” tiếp xúc trực tiếp với lửa; thiếu gió cấp 1 làm mát Giữ độ dày lớp nhiên liệu đều, không tắt gió cấp 1 khi còn lửa
Ghi nứt, gãy Sốc nhiệt khi khởi động hoặc dừng lò quá nhanh; vật liệu không đủ chịu nhiệt Tăng, giảm tải từ từ; dùng gang chịu nhiệt cho vùng cháy mạnh
Khe ghi bị tắc Xỉ nóng chảy, nhiên liệu lẫn đất, cát Vệ sinh khe ghi định kỳ, sàng lọc nhiên liệu
Nhiên liệu chưa cháy lọt xuống phễu tro Khe ghi quá rộng do mòn, thanh ghi lệch, thiếu thanh Thay thanh mòn, căn chỉnh lại mặt ghi
Ghi xích kéo nặng, kẹt, động cơ quá tải Mắt ghi vênh, chốt xích mòn, dị vật (đá, kim loại) lẫn trong nhiên liệu Kiểm tra xích và bánh răng, lắp nam châm tách kim loại trên băng tải nhiên liệu
Ăn mòn bề mặt ghi Tro có tính ăn mòn từ nhiên liệu nhiều lưu huỳnh hoặc kiềm Chọn vật liệu chống ăn mòn, phối trộn nhiên liệu

Khi nào cần thay ghi lò hơi?

Nhà máy nên kiểm tra ghi ngay khi thấy một trong các dấu hiệu sau:

  • Lượng nhiên liệu cho mỗi tấn hơi tăng dần dù nhiên liệu không đổi.
  • Phễu tro có nhiều than, củi chưa cháy hết.
  • Lò khó giữ áp suất khi tải tăng.
  • Nhìn qua cửa lò thấy lửa cháy lệch, có vùng tối trên mặt ghi.
  • Thanh ghi nứt, gãy, cong vênh hoặc khe hở không đều khi kiểm tra lúc dừng lò.

Sửa từng thanh hay thay cả mặt ghi?

Tình trạng Nên làm
Vài thanh hỏng cục bộ, phần còn lại tốt Thay từng thanh cùng mác vật liệu, căn chỉnh lại khe hở
Hỏng lặp lại ở cùng một vùng Tìm nguyên nhân vận hành trước, cân nhắc nâng mác vật liệu cho vùng đó
Mòn đều trên toàn mặt ghi, khe hở rộng Thay cả mặt ghi trong đợt dừng lò bảo dưỡng
Ghi xích hỏng cả xích, bánh răng, khung Đánh giá lại toàn bộ buồng đốt trước khi đầu tư thay mới

5 cách kéo dài tuổi thọ ghi lò hơi

  1. Giữ lớp nhiên liệu phủ kín mặt ghi, không để ghi trần tiếp xúc với ngọn lửa.
  2. Không cắt gió cấp 1 đột ngột khi lò còn lửa, vì gió là nguồn làm mát ghi.
  3. Khởi động và dừng lò từ từ để tránh sốc nhiệt làm nứt gang.
  4. Sàng lọc nhiên liệu, loại đá, đất, kim loại trước khi cấp vào lò.
  5. Kiểm tra ghi trong mỗi đợt dừng lò, ghi lại vị trí thanh hỏng để phát hiện vùng quá nhiệt.

Khi nào nên nâng cấp buồng đốt thay vì chỉ thay ghi?

Thay ghi chỉ khôi phục lò về trạng thái ban đầu. Nhà máy nên cân nhắc nâng cấp buồng đốt khi:

  • Muốn chuyển sang nhiên liệu rẻ hơn mà loại ghi hiện tại đốt kém, ví dụ từ than sang vỏ cây ẩm.
  • Lò ghi tĩnh tốn quá nhiều nhân công cấp liệu và cào xỉ.
  • Nhu cầu hơi đã tăng vượt công suất lò.
  • Lò cũ khó đạt quy chuẩn khí thải QCVN 19:2024/BTNMT, áp dụng cho cơ sở cũ từ 01/01/2032.

Các hướng nâng cấp thường gặp là chuyển từ ghi tĩnh sang ghi nghiêng hoặc ghi xích để tự động hóa, hoặc chuyển sang lò hơi tầng sôi khi cần đốt nhiều loại nhiên liệu. Nhà máy không muốn đầu tư lại lò cũng có thể chuyển sang mua hơi theo tấn.

Kinh nghiệm lò ghi của Etek Power

Etek Power triển khai cả lò kiểu ghi và lò tầng sôi, nên có thể đánh giá khách quan nên tiếp tục dùng ghi hay chuyển công nghệ.

Dự án Loại lò Công suất
Giấy Việt Trì Ghi xích đốt than 2 × 20 tấn/giờ
Zhejiang Jilahoo Ghi xích 25 tấn/giờ
Giấy Bãi Bằng Tầng sôi tuần hoàn đốt sinh khối 20 tấn/giờ
Giấy An Hòa Tầng sôi tuần hoàn đốt dăm gỗ, bùn giấy 50 tấn/giờ

Với lò đang vận hành, Etek Power cung cấp dịch vụ bảo dưỡng lò hơi công nghiệp, gồm kiểm tra mặt ghi, căn chỉnh khe hở, thay thanh ghi hỏng và đánh giá phương án nâng cấp buồng đốt.

Câu hỏi thường gặp về ghi lò hơi

Ghi lò hơi làm bằng vật liệu gì?

Ghi lò hơi thường làm bằng gang xám, gang chịu nhiệt hợp kim crom hoặc silic, và ở vị trí nhiệt độ cao là thép không gỉ chịu nhiệt. Gang chịu nhiệt đắt hơn gang xám nhưng bền hơn nhiều ở vùng cháy mạnh.

Vì sao ghi lò hơi bị cong vênh?

Ghi cong vênh chủ yếu do quá nhiệt: lớp nhiên liệu quá mỏng khiến ghi tiếp xúc trực tiếp với lửa, hoặc gió cấp 1 không đủ để làm mát ghi. Khởi động và dừng lò quá nhanh cũng gây sốc nhiệt làm ghi nứt.

Bao lâu thì phải thay ghi lò hơi?

Tuổi thọ ghi phụ thuộc vật liệu, loại nhiên liệu và cách vận hành, nên không có mốc cố định. Nhà máy nên kiểm tra ghi trong mỗi đợt dừng lò và thay khi thấy nứt gãy, cong vênh hoặc khe hở không đều.

Có nên chỉ thay những thanh ghi bị hỏng không?

Nên, nếu chỉ vài thanh hỏng cục bộ và phần còn lại còn tốt. Thanh thay phải cùng mác vật liệu và kích thước, sau đó căn chỉnh lại khe hở để gió phân bố đều.

Lò hơi tầng sôi có ghi không?

Lò tầng sôi không có ghi đốt như lò ghi. Đáy lò tầng sôi là ghi phân phối gió gắn chụp gió (ghi nấm), dùng để chia đều gió làm sôi lớp cát; nhiên liệu cháy trong lớp cát phía trên.

Ghi xích và ghi nghiêng nên chọn loại nào?

Ghi xích phù hợp nhiên liệu kích thước đều như than cám, than cục nhỏ và lò công suất vừa cần tự động hóa. Ghi nghiêng phù hợp sinh khối ẩm như vỏ cây, trấu, củi vụn.

Nhận tư vấn kiểm tra và thay ghi lò hơi

Kỹ sư Etek Power sẽ kiểm tra mặt ghi, tìm nguyên nhân ghi hỏng sớm và đề xuất phương án phù hợp: thay thanh, nâng mác vật liệu hoặc nâng cấp buồng đốt.

Doanh nghiệp cần kiểm tra hoặc thay ghi lò hơi vui lòng gọi hotline 0947 137 388 hoặc để lại thông tin tại etekpower.vn để được kỹ sư Etek Power liên hệ.