Ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP — sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025/NĐ-CP (về cơ chế mua bán điện trực tiếp – DPPA) và Nghị định số 58/2025/NĐ-CP (về phát triển điện năng lượng tái tạo và điện năng lượng mới). Nghị định có hiệu lực ngay từ ngày ký.
Đây là văn bản chính sách quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp sản xuất đang sử dụng điện mặt trời, các đơn vị tham gia thị trường DPPA, và các chủ đầu tư dự án năng lượng tái tạo. Bài viết này phân tích những nội dung cốt lõi từ văn bản gốc — không suy đoán, không diễn giải thêm.
Nghị định 57 và 58 được ban hành vào tháng 3/2025 để hướng dẫn triển khai Luật Điện lực (Luật số 61/2024/QH15). Sau hơn một năm thực tiễn, một số quy định cần được làm rõ và điều chỉnh để tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai. Nghị định 243/2026 ra đời nhằm mục đích đó — sửa đổi có mục tiêu, không phải thay thế toàn bộ.
Nghị định gồm 3 điều chính:
- Điều 1: Sửa đổi, bổ sung Nghị định 57/2025 về DPPA
- Điều 2: Sửa đổi, bổ sung Nghị định 58/2025 về điện tái tạo và điện năng lượng mới
- Điều 3: Điều khoản chuyển tiếp và hiệu lực thi hành
2. Phần 1 – Thay Đổi Về Cơ Chế DPPA (Sửa Nghị Định 57/2025)
DPPA (Direct Power Purchase Agreement) là cơ chế cho phép khách hàng sử dụng điện lớn mua điện trực tiếp từ đơn vị phát điện năng lượng tái tạo — thay vì phải mua hoàn toàn qua EVN như trước.
Mở rộng đối tượng khách hàng sử dụng điện lớn tham gia DPPA
Nghị định 243 điều chỉnh định nghĩa và điều kiện để trở thành “khách hàng sử dụng điện lớn” đủ điều kiện tham gia DPPA. Cụ thể, bổ sung quy định về mức tiêu thụ điện tối thiểu hàng năm để đủ điều kiện tham gia thị trường mua bán điện trực tiếp, tạo điều kiện cho nhiều doanh nghiệp sản xuất cỡ vừa tiếp cận cơ chế này.
Làm rõ 3 hình thức giao dịch DPPA
Nghị định 243 làm rõ hơn 3 hình thức giao dịch trong DPPA:
- Hình thức 1 – Đường dây kết nối riêng: Đơn vị phát điện kết nối trực tiếp với khách hàng bằng đường dây riêng, không qua lưới điện quốc gia
- Hình thức 2 – Qua lưới điện quốc gia: Điện từ nhà máy tái tạo được truyền tải qua lưới điện quốc gia đến khách hàng — khách hàng trả phí truyền tải và dịch vụ cho EVN
- Hình thức 3 – Kết hợp: Kết hợp cả đường dây riêng và lưới quốc gia, linh hoạt theo nhu cầu thực tế
Bổ sung quy định về hợp đồng mua bán điện trong DPPA
Nghị định quy định rõ hơn về nội dung bắt buộc trong hợp đồng DPPA, bao gồm: điều khoản về giá điện, khối lượng điện giao nhận, phương thức thanh toán, xử lý vi phạm và điều kiện chấm dứt hợp đồng — tăng tính minh bạch và an toàn pháp lý cho các bên.
Điều chỉnh quy định về bảo lãnh và ký quỹ
Sửa đổi điều kiện về tài chính, bảo lãnh thực hiện hợp đồng và ký quỹ trong giao dịch DPPA — nhằm giảm gánh nặng tài chính ban đầu cho các bên tham gia, đặc biệt là các đơn vị phát điện quy mô nhỏ và vừa.
3. Phần 2 – Thay Đổi Về Phát Triển Điện Tái Tạo (Sửa Nghị Định 58/2025)
Về điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu
Nghị định 243 sửa đổi một số điều của Nghị định 58/2025 liên quan đến cơ chế điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu theo Luật Điện lực 61/2024:
- Thủ tục thông báo: Làm rõ trình tự và thời hạn thông báo lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà với cơ quan điện lực địa phương
- Điều kiện kết nối lưới: Bổ sung quy định kỹ thuật về điểm đấu nối và điều kiện hòa lưới an toàn
- Bán điện dư: Quy định rõ hơn về điều kiện, thủ tục và giá mua điện dư phát lên lưới — điện dư chỉ được bán khi có thỏa thuận với đơn vị mua điện theo quy định
- Tích hợp hệ thống lưu trữ (BESS): Làm rõ cơ chế vận hành khi hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp với BESS — hệ thống BESS được tích điện từ lưới hoặc từ nguồn solar và xả điện cho phụ tải
Về phát triển điện gió và điện mặt trời tập trung
Nghị định 243 điều chỉnh một số quy định về đấu thầu, đấu giá dự án điện tái tạo — bao gồm điều kiện tham gia, tiêu chí đánh giá và cơ chế xác định giá điện sau đấu thầu. Đây là cơ chế thay thế dần cho giá FIT cố định trước đây, phù hợp với định hướng thị trường hóa ngành điện.
Về cơ chế hỗ trợ phát triển điện tái tạo (FIT chuyển tiếp)
Nghị định làm rõ lộ trình chuyển tiếp cho các dự án điện tái tạo đang vận hành hoặc đang trong quá trình phê duyệt — đảm bảo quyền lợi các nhà đầu tư theo hợp đồng đã ký trước ngày Nghị định 243 có hiệu lực.
4. Điểm Khác Biệt So Với Nghị Định Trước Đây
| Nội dung | Nghị định 57 & 58/2025 (cũ) | Nghị định 243/2026 (sửa đổi) |
|---|---|---|
| Đối tượng tham gia DPPA | Điều kiện còn chưa rõ ràng, hạn chế đối tượng | Làm rõ tiêu chí mức tiêu thụ tối thiểu, mở rộng đối tượng tiếp cận |
| Hình thức giao dịch DPPA | Quy định còn chung chung | Phân định rõ 3 hình thức: đường dây riêng, qua lưới quốc gia, kết hợp |
| Nội dung hợp đồng DPPA | Chưa quy định đầy đủ | Bổ sung điều khoản bắt buộc: giá, khối lượng, thanh toán, xử lý vi phạm |
| Bảo lãnh, ký quỹ | Yêu cầu ký quỹ cao, rào cản tài chính lớn | Điều chỉnh linh hoạt hơn, phù hợp với thực tiễn thị trường |
| Điện mặt trời mái nhà + BESS | Chưa có quy định rõ về vận hành kết hợp BESS | Bổ sung quy định vận hành BESS kết hợp với hệ thống solar mái nhà |
| Đấu thầu dự án tái tạo | Tiêu chí đánh giá còn chưa cụ thể | Làm rõ điều kiện tham gia và cơ chế xác định giá điện sau đấu thầu |
5. Lợi Ích Thực Tế Cho Doanh Nghiệp
Doanh nghiệp sản xuất lớn – tham gia DPPA dễ hơn
Với quy định mở rộng đối tượng và 3 hình thức giao dịch DPPA được làm rõ, các doanh nghiệp sản xuất có mức tiêu thụ điện đủ lớn giờ có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để ký hợp đồng mua điện tái tạo trực tiếp từ nhà máy solar hoặc gió — không bị ràng buộc hoàn toàn vào biểu giá điện của EVN. Đây là bước tiến quan trọng để kiểm soát chi phí điện dài hạn.
Chủ đầu tư solar mái nhà – BESS được công nhận trong hệ thống
Lần đầu tiên, vai trò của hệ thống lưu trữ năng lượng BESS kết hợp solar mái nhà được quy định rõ trong văn bản pháp lý. Doanh nghiệp có cơ sở pháp lý để triển khai mô hình Solar + BESS tự sản tự tiêu một cách bài bản, minh bạch và phù hợp quy định — điều mà trước đây còn nhiều vùng xám. Tìm hiểu thêm về giải pháp Solar + BESS cho nhà máy và KCN.
Nhà đầu tư dự án tái tạo – bảo vệ quyền lợi chuyển tiếp
Các dự án đang triển khai hoặc đã ký hợp đồng trước ngày 26/6/2026 được bảo vệ qua điều khoản chuyển tiếp rõ ràng — không bị áp hồi tố theo quy định mới, tạo sự ổn định pháp lý cho các khoản đầu tư dài hạn.
An toàn pháp lý cao hơn cho giao dịch DPPA
Hợp đồng DPPA với nội dung bắt buộc đầy đủ, cơ chế bảo lãnh linh hoạt và 3 hình thức giao dịch được phân định rõ giúp giảm thiểu rủi ro tranh chấp trong quá trình thực thi — bảo vệ cả bên bán (nhà máy điện) và bên mua (doanh nghiệp sản xuất).
6. Ý Nghĩa Của Nghị Định 243/2026
Hoàn thiện dần hành lang pháp lý cho thị trường điện cạnh tranh
Nghị định 243 là bước tiếp theo trong lộ trình hoàn thiện khung pháp lý triển khai Luật Điện lực 61/2024. Việc Chính phủ chủ động sửa đổi sau hơn một năm nhìn nhận thực tiễn cho thấy cam kết nghiêm túc với lộ trình thị trường hóa ngành điện — không ban hành rồi để yên.
Mở đường cho DPPA thực chất hơn
Các quy định mới về hình thức giao dịch và nội dung hợp đồng giúp DPPA không còn là khái niệm trên giấy — mà trở thành công cụ thực tiễn để doanh nghiệp kiểm soát chi phí điện và tiếp cận nguồn điện sạch có chứng nhận, phục vụ báo cáo ESG và đáp ứng yêu cầu từ khách hàng quốc tế.
Solar + BESS có cơ sở pháp lý rõ hơn để phát triển
Việc bổ sung quy định về BESS kết hợp solar mái nhà là tín hiệu chính sách quan trọng: nhà nước đã nhìn nhận BESS không chỉ là thiết bị kỹ thuật mà là một bộ phận không thể thiếu trong hệ thống năng lượng phân tán. Doanh nghiệp triển khai Solar + BESS từ bây giờ đang đi đúng hướng mà chính sách đang định hình.
Etek Power Có Thể Hỗ Trợ Gì?
Etek Power theo dõi sát sao các thay đổi pháp lý về năng lượng tái tạo và sẵn sàng tư vấn cho doanh nghiệp về:
- Đánh giá khả năng tham gia DPPA phù hợp với quy mô tiêu thụ điện
- Thiết kế hệ thống Solar + BESS đúng chuẩn pháp lý theo Nghị định 58/2025 đã sửa đổi
- Hỗ trợ hoàn thiện thủ tục đăng ký và hồ sơ pháp lý
- Tư vấn mô hình đầu tư phù hợp: CAPEX, PPA hoặc ESCO
- Hotline: Mr. Long – 0947.137.388
- Email: longtv@etekpower.vn
- Website: etekpower.vn
Lưu ý: Bài viết này được tổng hợp từ văn bản gốc Nghị định 243/2026/NĐ-CP do Văn phòng Chính phủ ban hành. Doanh nghiệp nên tham khảo toàn văn nghị định và tư vấn pháp lý chuyên sâu trước khi ra quyết định đầu tư.
