Tuần qua, Chính phủ đã đặt mốc tháng 12/2026 cho hai chính sách mà doanh nghiệp sản xuất chờ đợi lâu nay: cơ chế phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) và chính sách hỗ trợ điện mặt trời mái nhà. Cùng lúc, giá cell pin LFP tại Trung Quốc tiếp tục giảm và BloombergNEF nâng dự báo lưu trữ toàn cầu. Bản tin Năng lượng số 45/2026 tóm tắt năm tin đáng chú ý và ý nghĩa của chúng với nhà máy của bạn.
Tin 1 – Chính sách: Chính phủ yêu cầu ban hành cơ chế BESS trong tháng 12/2026
Ngày 22/10/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Công văn 10790/VPCP-CN truyền đạt chỉ đạo của Thủ tướng về bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027–2030. Công văn giao Bộ Công Thương ban hành cơ chế, chính sách phát triển nhanh BESS trong tháng 12/2026. Chính phủ khuyến khích điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ tại cơ sở sản xuất và khu công nghiệp, đặc biệt ở miền Bắc. EVN được giao đầu tư BESS tại trạm biến áp và đưa vào vận hành trong năm 2027.
Trạng thái: đã ban hành (công văn chỉ đạo). Cơ chế BESS cụ thể chưa có.
Tin 2 – Chính sách: Chỉ tiêu điện mặt trời mái nhà sẽ giao đến từng tỉnh
Cũng theo Công văn 10790, Bộ Công Thương phải đề xuất chỉ tiêu điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ cho từng địa phương trước ngày 30/10/2026. Kết quả thực hiện chỉ tiêu này sẽ là một tiêu chí đánh giá lãnh đạo địa phương. Các tỉnh, thành phố phải ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp điện mặt trời trong tháng 12/2026. Công văn đồng thời yêu cầu tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng mỗi năm và giảm tối thiểu 3.000 MW phụ tải giờ cao điểm.
Trạng thái: đã ban hành. Mức hỗ trợ tài chính cụ thể chưa được công bố.
Các mốc trong Công văn 10790/VPCP-CN
Tin 3 – Nhắc lại khung pháp lý: Bán dư tới 50% và tính cả điện từ BESS
Các chỉ đạo mới dựa trên khung pháp lý đã có hiệu lực từ giữa năm. Nghị định 243/2026/NĐ-CP nâng tỷ lệ điện mặt trời mái nhà dư được bán lên tối đa 50% sản lượng phát, thay cho mức 20% trước đây. Phần điện dư này bao gồm cả điện năng do BESS xả ra sau khi được sạc từ hệ mái nhà. Theo phân tích của Watson Farley & Williams, Thông tư 29/2026/TT-BCT cũng hạ ngưỡng tham gia DPPA vật lý từ 200.000 kWh xuống 20.000 kWh/tháng.
Trạng thái: đang có hiệu lực.
Tin 4 – Thị trường: Giá lithium và cell LFP tiếp tục giảm
Theo số liệu InfoLink công bố ngày 20/10/2026 (SOLARbytes), giá lithium carbonate tại Trung Quốc giảm 9,2% trong một tuần, còn 109.000 NDT/tấn. Giá cell LFP 314 Ah dùng cho lưu trữ giảm 0,7%, còn 0,36 NDT/Wh (xấp xỉ 50 USD/kWh). Giá hệ thống lưu trữ hoàn chỉnh loại 2 giờ làm mát bằng chất lỏng đi ngang ở mức 0,49 NDT/Wh.
Lưu ý: đây là giá xuất xưởng tại Trung Quốc, chưa gồm vận chuyển, thuế và lắp đặt tại Việt Nam.
Tin 5 – Thế giới: BloombergNEF dự báo lưu trữ toàn cầu tăng 10 lần đến 2036
Ngày 27/10/2026, BloombergNEF công bố báo cáo triển vọng lưu trữ năng lượng bán niên. BNEF dự báo công suất lưu trữ toàn cầu đạt 3.098 GW/11.106 GWh vào năm 2036, gấp khoảng 10 lần hiện nay. Tỷ lệ công suất điện mặt trời so với lưu trữ đã giảm từ 94:1 năm 2016 xuống 7:1 năm 2026 và được dự báo còn 4:1 vào năm 2030. Công nghệ LFP tiếp tục chiếm ưu thế, còn pin natri-ion được dự báo đạt khoảng 9% thị phần vào năm 2036.
Trạng thái: số liệu dự báo.
Ông Trương Văn Long – Chủ tịch HĐTV Etek Power
Góc nhìn Etek Power
Biên tập: Trương Văn Long – Chủ tịch HĐTV Etek Power
Tôi cho rằng tháng 12/2026 sẽ là mốc bản lề với các nhà máy ở miền Bắc. Chính phủ đã gắn chỉ tiêu điện mặt trời mái nhà vào đánh giá lãnh đạo địa phương, nên thủ tục tại các tỉnh nhiều khả năng sẽ được thúc đẩy nhanh hơn. Giá cell LFP đang ở vùng thấp, nên bài toán hiệu quả của hệ mái nhà kết hợp BESS đang tốt hơn so với một năm trước.
Doanh nghiệp không nên chờ đến khi cơ chế BESS ra đời mới bắt đầu tính toán. Ban lãnh đạo nên rà soát ngay ba việc: biểu đồ phụ tải giờ cao điểm, diện tích mái còn trống và mức tiêu thụ để xét điều kiện DPPA. Nhà máy có sẵn số liệu này sẽ chủ động hơn khi chính sách được ban hành.
Etek Power hỗ trợ khảo sát và tính toán miễn phí phương án điện mặt trời mái nhà kết hợp BESS dựa trên hóa đơn tiền điện thực tế của nhà máy. Quý doanh nghiệp vui lòng gọi hotline 0947 137 388 hoặc để lại thông tin tại etekpower.vn để nhận phương án tính toán.
Ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP — sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025/NĐ-CP (về cơ chế mua bán điện trực tiếp – DPPA) và Nghị định số 58/2025/NĐ-CP (về phát triển điện năng lượng tái tạo và điện năng lượng mới). Nghị định có hiệu lực ngay từ ngày ký.
Đây là văn bản chính sách quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp sản xuất đang sử dụng điện mặt trời, các đơn vị tham gia thị trường DPPA, và các chủ đầu tư dự án năng lượng tái tạo. Bài viết này phân tích những nội dung cốt lõi từ văn bản gốc — không suy đoán, không diễn giải thêm.
Nghị định 243/2026/NĐ-CP về DPPA và phát triển điện năng lượng tái tạo tại Việt Nam – phân tích Etek Power
Nghị định 57 và 58 được ban hành vào tháng 3/2025 để hướng dẫn triển khai Luật Điện lực (Luật số 61/2024/QH15). Sau hơn một năm thực tiễn, một số quy định cần được làm rõ và điều chỉnh để tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai. Nghị định 243/2026 ra đời nhằm mục đích đó — sửa đổi có mục tiêu, không phải thay thế toàn bộ.
Nghị định gồm 3 điều chính:
Điều 1: Sửa đổi, bổ sung Nghị định 57/2025 về DPPA
Điều 2: Sửa đổi, bổ sung Nghị định 58/2025 về điện tái tạo và điện năng lượng mới
Điều 3: Điều khoản chuyển tiếp và hiệu lực thi hành
2. Phần 1 – Thay Đổi Về Cơ Chế DPPA (Sửa Nghị Định 57/2025)
DPPA (Direct Power Purchase Agreement) là cơ chế cho phép khách hàng sử dụng điện lớn mua điện trực tiếp từ đơn vị phát điện năng lượng tái tạo — thay vì phải mua hoàn toàn qua EVN như trước.
Mở rộng đối tượng khách hàng sử dụng điện lớn tham gia DPPA
Nghị định 243 điều chỉnh định nghĩa và điều kiện để trở thành “khách hàng sử dụng điện lớn” đủ điều kiện tham gia DPPA. Cụ thể, bổ sung quy định về mức tiêu thụ điện tối thiểu hàng năm để đủ điều kiện tham gia thị trường mua bán điện trực tiếp, tạo điều kiện cho nhiều doanh nghiệp sản xuất cỡ vừa tiếp cận cơ chế này.
Làm rõ 3 hình thức giao dịch DPPA
Nghị định 243 làm rõ hơn 3 hình thức giao dịch trong DPPA:
Hình thức 1 – Đường dây kết nối riêng: Đơn vị phát điện kết nối trực tiếp với khách hàng bằng đường dây riêng, không qua lưới điện quốc gia
Hình thức 2 – Qua lưới điện quốc gia: Điện từ nhà máy tái tạo được truyền tải qua lưới điện quốc gia đến khách hàng — khách hàng trả phí truyền tải và dịch vụ cho EVN
Hình thức 3 – Kết hợp: Kết hợp cả đường dây riêng và lưới quốc gia, linh hoạt theo nhu cầu thực tế
Bổ sung quy định về hợp đồng mua bán điện trong DPPA
Nghị định quy định rõ hơn về nội dung bắt buộc trong hợp đồng DPPA, bao gồm: điều khoản về giá điện, khối lượng điện giao nhận, phương thức thanh toán, xử lý vi phạm và điều kiện chấm dứt hợp đồng — tăng tính minh bạch và an toàn pháp lý cho các bên.
Điều chỉnh quy định về bảo lãnh và ký quỹ
Sửa đổi điều kiện về tài chính, bảo lãnh thực hiện hợp đồng và ký quỹ trong giao dịch DPPA — nhằm giảm gánh nặng tài chính ban đầu cho các bên tham gia, đặc biệt là các đơn vị phát điện quy mô nhỏ và vừa.
Bảng so sánh điểm thay đổi giữa Nghị định 57 & 58/2025 và Nghị định 243/2026 về DPPA và điện tái tạo
3. Phần 2 – Thay Đổi Về Phát Triển Điện Tái Tạo (Sửa Nghị Định 58/2025)
Về điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu
Nghị định 243 sửa đổi một số điều của Nghị định 58/2025 liên quan đến cơ chế điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu theo Luật Điện lực 61/2024:
Thủ tục thông báo: Làm rõ trình tự và thời hạn thông báo lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà với cơ quan điện lực địa phương
Điều kiện kết nối lưới: Bổ sung quy định kỹ thuật về điểm đấu nối và điều kiện hòa lưới an toàn
Bán điện dư: Quy định rõ hơn về điều kiện, thủ tục và giá mua điện dư phát lên lưới — điện dư chỉ được bán khi có thỏa thuận với đơn vị mua điện theo quy định
Tích hợp hệ thống lưu trữ (BESS): Làm rõ cơ chế vận hành khi hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp với BESS — hệ thống BESS được tích điện từ lưới hoặc từ nguồn solar và xả điện cho phụ tải
Về phát triển điện gió và điện mặt trời tập trung
Nghị định 243 điều chỉnh một số quy định về đấu thầu, đấu giá dự án điện tái tạo — bao gồm điều kiện tham gia, tiêu chí đánh giá và cơ chế xác định giá điện sau đấu thầu. Đây là cơ chế thay thế dần cho giá FIT cố định trước đây, phù hợp với định hướng thị trường hóa ngành điện.
Về cơ chế hỗ trợ phát triển điện tái tạo (FIT chuyển tiếp)
Nghị định làm rõ lộ trình chuyển tiếp cho các dự án điện tái tạo đang vận hành hoặc đang trong quá trình phê duyệt — đảm bảo quyền lợi các nhà đầu tư theo hợp đồng đã ký trước ngày Nghị định 243 có hiệu lực.
4. Điểm Khác Biệt So Với Nghị Định Trước Đây
Nội dung
Nghị định 57 & 58/2025 (cũ)
Nghị định 243/2026 (sửa đổi)
Đối tượng tham gia DPPA
Điều kiện còn chưa rõ ràng, hạn chế đối tượng
Làm rõ tiêu chí mức tiêu thụ tối thiểu, mở rộng đối tượng tiếp cận
Hình thức giao dịch DPPA
Quy định còn chung chung
Phân định rõ 3 hình thức: đường dây riêng, qua lưới quốc gia, kết hợp
Nội dung hợp đồng DPPA
Chưa quy định đầy đủ
Bổ sung điều khoản bắt buộc: giá, khối lượng, thanh toán, xử lý vi phạm
Bảo lãnh, ký quỹ
Yêu cầu ký quỹ cao, rào cản tài chính lớn
Điều chỉnh linh hoạt hơn, phù hợp với thực tiễn thị trường
Điện mặt trời mái nhà + BESS
Chưa có quy định rõ về vận hành kết hợp BESS
Bổ sung quy định vận hành BESS kết hợp với hệ thống solar mái nhà
Đấu thầu dự án tái tạo
Tiêu chí đánh giá còn chưa cụ thể
Làm rõ điều kiện tham gia và cơ chế xác định giá điện sau đấu thầu
5. Lợi Ích Thực Tế Cho Doanh Nghiệp
Doanh nghiệp sản xuất lớn – tham gia DPPA dễ hơn
Với quy định mở rộng đối tượng và 3 hình thức giao dịch DPPA được làm rõ, các doanh nghiệp sản xuất có mức tiêu thụ điện đủ lớn giờ có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để ký hợp đồng mua điện tái tạo trực tiếp từ nhà máy solar hoặc gió — không bị ràng buộc hoàn toàn vào biểu giá điện của EVN. Đây là bước tiến quan trọng để kiểm soát chi phí điện dài hạn.
Chủ đầu tư solar mái nhà – BESS được công nhận trong hệ thống
Lần đầu tiên, vai trò của hệ thống lưu trữ năng lượng BESS kết hợp solar mái nhà được quy định rõ trong văn bản pháp lý. Doanh nghiệp có cơ sở pháp lý để triển khai mô hình Solar + BESS tự sản tự tiêu một cách bài bản, minh bạch và phù hợp quy định — điều mà trước đây còn nhiều vùng xám. Tìm hiểu thêm về giải pháp Solar + BESS cho nhà máy và KCN.
Nhà đầu tư dự án tái tạo – bảo vệ quyền lợi chuyển tiếp
Các dự án đang triển khai hoặc đã ký hợp đồng trước ngày 26/6/2026 được bảo vệ qua điều khoản chuyển tiếp rõ ràng — không bị áp hồi tố theo quy định mới, tạo sự ổn định pháp lý cho các khoản đầu tư dài hạn.
An toàn pháp lý cao hơn cho giao dịch DPPA
Hợp đồng DPPA với nội dung bắt buộc đầy đủ, cơ chế bảo lãnh linh hoạt và 3 hình thức giao dịch được phân định rõ giúp giảm thiểu rủi ro tranh chấp trong quá trình thực thi — bảo vệ cả bên bán (nhà máy điện) và bên mua (doanh nghiệp sản xuất).
6. Ý Nghĩa Của Nghị Định 243/2026
Hoàn thiện dần hành lang pháp lý cho thị trường điện cạnh tranh
Nghị định 243 là bước tiếp theo trong lộ trình hoàn thiện khung pháp lý triển khai Luật Điện lực 61/2024. Việc Chính phủ chủ động sửa đổi sau hơn một năm nhìn nhận thực tiễn cho thấy cam kết nghiêm túc với lộ trình thị trường hóa ngành điện — không ban hành rồi để yên.
Mở đường cho DPPA thực chất hơn
Các quy định mới về hình thức giao dịch và nội dung hợp đồng giúp DPPA không còn là khái niệm trên giấy — mà trở thành công cụ thực tiễn để doanh nghiệp kiểm soát chi phí điện và tiếp cận nguồn điện sạch có chứng nhận, phục vụ báo cáo ESG và đáp ứng yêu cầu từ khách hàng quốc tế.
Solar + BESS có cơ sở pháp lý rõ hơn để phát triển
Việc bổ sung quy định về BESS kết hợp solar mái nhà là tín hiệu chính sách quan trọng: nhà nước đã nhìn nhận BESS không chỉ là thiết bị kỹ thuật mà là một bộ phận không thể thiếu trong hệ thống năng lượng phân tán. Doanh nghiệp triển khai Solar + BESS từ bây giờ đang đi đúng hướng mà chính sách đang định hình.
Etek Power Có Thể Hỗ Trợ Gì?
Etek Power theo dõi sát sao các thay đổi pháp lý về năng lượng tái tạo và sẵn sàng tư vấn cho doanh nghiệp về:
Đánh giá khả năng tham gia DPPA phù hợp với quy mô tiêu thụ điện
Thiết kế hệ thống Solar + BESS đúng chuẩn pháp lý theo Nghị định 58/2025 đã sửa đổi
Hỗ trợ hoàn thiện thủ tục đăng ký và hồ sơ pháp lý
Tư vấn mô hình đầu tư phù hợp: CAPEX, PPA hoặc ESCO
Lưu ý: Bài viết này được tổng hợp từ văn bản gốc Nghị định 243/2026/NĐ-CP do Văn phòng Chính phủ ban hành. Doanh nghiệp nên tham khảo toàn văn nghị định và tư vấn pháp lý chuyên sâu trước khi ra quyết định đầu tư.
